Dizde İç Yan Bağ Zedelenmesi

knee-injuryDizin içe bakan yan kısmında iç yan bağ bulunur. MCL ( medial collateral ligament ) şeklinde de adlandırılır. İç yan bağ uyluk kemiği ile kaval kemik arasındadır. Zedelenmesi için dizde ciddi bir zorlama olması gerekir. Genellikle futbolcularda dize dıştan darbe alındığı durumlarda medial ( iç yan ) bağ gerilerek zedelenebilir. Zorlanmanın derecesine göre az sayıda lif  zedelenmesinden bağın tam kopmasına kadar yaralanma olabilir. Bağın hafif zedelenmesine MCL sprain diyoruz. Artan kuvvetle bağın derin kısmı olduğu gibi yırtılabilir (MCL ruptür). Bu durumda diz içerisinde ek diğer yaralanmalar da meydana gelebilir. Diz darbeleri sonucu meydana gelen hasarın tespiti için uzman muayenesi ve gerekli tetkiklerin yapılması gereklidir. Hafif ve orta derece iç yan bağ zedelenmeleri ameliyatsız tedavi edilirken, tam yırtıklar cerrahi müdahale gerektirir.

Ayak Bileği Dış Yanbağ Yırtığı – LFTA Ruptürü

dısyanbaglar
1- LTFP, 2-LFC, 3-LFTA, 4-Fibula, 5- Tibia, 6-Talus 9.- 5. Tarak Kemiği, 11- Kalkaneus

Ayak bileği yanbağ zedelenmeleri oldukça sık rastlanılan spor yaralanmalarıdır. Günlük hayatta da sıkça ayak bileği burkulması ( distorsiyon ) olabilmektedir. Burkulma esnasında basit bir zedelenmeden ciddi bir hasara kadar geniş bir yelpazede sonuçlar doğabilir. Bu nedenle ayak bileği burkulması sonrası ağrı, şişlik, üzerine basamama gibi şikayetlerin ertesi gün de devam etmesi durumunda uzman hekime başvurmak gerekir. Travmanın oluş mekanizması yani yaralanmanın hikayesi ( travma anamnezi ) tanıda önemli yer tutar. Kapsamlı bir muayene sonrası kemik yaralanmalarını ekarte edebilmek için ayak bileği ve ayağın röntgen grafileri çelikir. İcabı halinde yumuşak doku ultrasonu yapılabilir. Ayak bileğini dıştan tutan üç önemli bağ ( ligaman ) vardır. Bu bağların görevi ayak bileğininin stabilizasyonuna katkı sağlamaktır. Bu bağları şöyle sıralayabiliriz : 1. Arka fibulo-talar bağ ( LFTP)  2. Fibulo-calcanear bağ ( LFC ) 3. Ön fibulo-talar bağ ( LFTA ) . Ayağın içe doğru şiddetli burkulması sonucu en sık ön fibulo-talar bağ tek başına yırtılır. Bazen iki bağ ( LFTA + LFC ) birlikte yırtılabilir. Şiddetli  ayak bileği burkulması yaşayan hastaların ilk tedavi olarak öncelikle bu eklemi dinlenmeye alması, soğuk kompres uygulayarak ayak bileğini ve bacağı kalp seviyesinin üzerinde olacak şekilde yüksekte tutması önemlidir. Şikayetlerin devamı halinde uzman hekime başvurulmalıdır. Ağrı ve ayak bileği dış bölgesinde ciltaltı kanamaya bağlı şişilik- morluk, üzerine basamama sık rastlanılan şikayetlerdendir.  Uzman hekim ayrıcı tanıyı koyduktan sonra tedaviye geçer. Yan bağ yırtıkları mutlaka tedavi edilmelidir. Yetersiz bir tedavi sonrası hastanın uzun dönemde sorun yaşama olasılığı yüksektir. Şişlik fazla ise kısa süreli alt bacak atel ile tedaviye başlanabilir. Acak çoğu kez buna gerek kalmaz. Son dönemde  hazır ortezlerin kullanılması ile hasta için de konforlu olan etkin fonksiyonel tedavi mümkündür. Tedavi süreci 6 haftadır. Bunun yanında modern tamamlayıcı tedavilerle hastaya destek yapılabilir. Örneğin lazer tedavisi ile tedavi etkinliği artırılabilir.